Waar de muren vallen

Toen mijn moeder weer paniekerig naar adem snakte op haar langdurige sterfbed kreeg ik plotseling een ingeving. Ik begon te zingen - vroeger zong ze immers zelf in de keuken. Ik zong Over The Rainbow en zag dat iets in haar zich ontspande. Ik zong door en verzon woorden over het land voorbij de regenboog waar het prachtig is. Nooit was ik haar zo nabij geweest, was er zo’n diepe intimiteit. Ik de moeder, zingend de weg wijzend naar het grote loslaten, zij het kind, volgend. Haar adem werd rustiger en langzamer, en na twintig minuten stopte die voorgoed. Dit samenzijn in haar sterven markeerde voor mij het dierbaarste moment in onze anderszins lastige relatie. Nog lang hield ik haar hand vast.

De geboorte en de dood zijn voor mij de twee mooiste momenten met een ander waarvan ik getuige mag zijn. Het zijn de meest naakte momenten, ontdaan van elke opsmuk. Het is een intiem oog in oog staan met het mysterie van het leven zelf, hoe het komt, en hoe het gaat. Het hele bonte levensverhaal van wat zich afspeelt tussen begin en einde is afwezig. Ik denk dat iedereen die aan een kraam- of sterfbed gezeten heeft herkent waarover ik het heb.

Fysiek sterven wordt wel de grote dood genoemd. Er wordt ook gesproken over de kleine dood, waar de uitspraak ‘Sterf voordat je sterft’ over gaat. De kleine dood is het terugkeren naar Huis, de Oorsprong of puur Bewustzijn, al tijdens je leven. Het proces is precies hetzelfde: het laten gaan van elke opsmuk en identificaties. Thuiskomen in je Oorspronkelijke Natuur betekent alles achterlaten: je persoonlijkheid, je meningen, je voor- en afkeuren, je naam en adres, de kleuren en vormen, geluiden, sensaties en gedachten, de beweging, tijd … tot er uiteindelijk alleen Dit is, dit Stille Onbeweeglijke Bewustzijn dat al die dingen omvat, maar niet ís.

Ook de kleine dood is intiem. Als ik getuige mag zijn hoe een ander Thuiskomt, voor een momentje of langer tijdens een retraite of in een gesprek, of voelbaar Thuis Is, word ik als vanzelf opgenomen in die Stilte. Woorden zijn overbodig in dit Thuis dat ons beiden omvat. Zelfs ‘beiden’ valt weg omdat we Thuiskomen in hetzelfde. Je kunt een ander niet meer nabij zijn dan waar de muren van afgescheidenheid gevallen zijn en we landen in de intimiteit van ons gezamenlijke Zijn. Dit Zijn is het Zijn van het Ene. Hoe dun blijkt dan de illusie dat we allemaal aparte mensen zijn.

Daarom was ik blij dat we als redactie een nummer over de dood besloten samen te stellen. De dood is altijd en overal. Elke spirituele of religieuze traditie benadert hem op haar eigen unieke wijze. In deze InZicht komen verlies, verdriet, verzet en overgave langs, alsmede Dat wat daaraan voorbijgaat. Waar de muren vallen …