Hoe gaat het vandaag?

Als ik naar de kale muur van mijn lege appartement staar, bedenk ik wat ik het beste kan doen. Ik ben net met één koffer voor onbepaalde tijd gearriveerd in Canada. De volgende dag ga ik naar de Superstore om bestek, borden en een pannenset te kopen. Als ik afreken vraagt de caissière: “How are you today?” De vraag brengt me in verwarring. Niet alleen informeert deze mij onbekende persoon naar mijn welzijn, maar ook wil ze weten hoe het speciaal vandaag met me gaat. Dat is wel van een heel ander kaliber dan ik gewend ben in Amsterdam.

En dus beantwoord ik deze ongekende belangstelling vriendelijk en begin over de zojuist aangeschafte pannen en dat het fijn is om te kunnen koken en dat ik een lege keuken aan het inrichten ben, en dat wennen in een nieuw land niet meevalt, alhoewel Canada toch ook een westers land is, enzovoort. De mensen achter mij in de rij beginnen te schuifelen terwijl de caissière steeds ongemakkelijker kijkt. Haastig beëindig ik het gesprek. Spoedig zal ik weten dat in Canada dit een vraag is waarop je geen antwoord geeft. Integendeel. Je beantwoordt het met dezelfde vraag, “How are you?” En daarmee is het gesprek klaar.

Niet alleen destijds in Canada, maar een groot deel van mijn leven is de vraag ‘Hoe gaat het met je?’ verwarrend geweest. Neem allereerst het vraagstuk wie de vraag stelt. Hoe kent deze persoon mij? Van werk, van de buurt, een dierbare vriend? En daarnaast: hoe kent deze persoon mij niet? Doorgaans antwoord je een collega niet met een uitgebreid verhaal over een gevoelig meningsverschil met je partner.

En vervolgens: is de vragensteller probleemgeoriënteerd? Oftewel, zal een bondig ‘goed’ eerder onbegrip dan een band scheppen? En als ik dan een probleem opdis, welk zal ik kiezen? Een groot probleem, een klein probleem, of iets herkenbaars als ‘Ik kon mijn fietssleutel niet vinden, wat me altijd gebeurt op maandagochtend, waardoor ik de bus moest nemen en alweer te laat was’.

Weet ik zelf eigenlijk wel hoe het met me gaat? Ik heb geen flauw idee. Wie is het waar iets mee zou gaan, goed of niet goed? Als ik hier iets probeer te vinden wat enige vastigheid biedt, tast ik in het duister. Geen wonder dat de vraag zo verwarrend is.

Inmiddels kies ik meestal voor een simpel antwoord: “Goed!” Het gaat ook altijd goed, vanuit dit perspectief hier. Ik besta immers, ik heb de vraag kunnen horen en ik kan antwoord geven. Dat is toch eigenlijk bijzonder goed.

Wat een opluchting om hier niets te vinden wat ook maar een spoor van een persoon inhoudt. Wat een verademing om geen uitputtend denkwerk te doen om een beeld te fantaseren dat de ander van mij zou hebben. Wat een opluchting om hier vrij te zijn van alles waarvan iets te vinden is. In deze grenzeloze vrijheid dient zich aan wat er nu is: water, rimpelingen, eenden, wind, een dobberende zeilboot, een pad, hondenpoep… Misschien als iemand me de volgende keer vraagt hoe het met me gaat zeg ik: “De zon is warm”, of: “Er zit poep aan mijn schoen”, al naargelang de omstandigheden.

Wat een vreemd fenomeen is identiteit. En er wordt zo veel belang aan gehecht dat mensen ervoor willen moorden. Ik nodig je uit om een kijkje te nemen achter de schermen van identiteit, samen met de auteurs in deze InZicht.