Echt goud

Deze zomer liep ik een stukje van de Klondike Trail in het noordwesten van Canada. Het is een smal pad dwars door de wildernis, over bergpassen en door rivieren, zo breed als paard en wagen. Het pad werd gekapt ten tijde van de Goldrush rond 1896, toen er goud gevonden werd bij de Klondike rivier in de Yukon, nabij Alaska. Honderdduizenden vertrokken uit Amerika om aan de barre tocht naar het noorden te beginnen, bevangen door goudkoorts, zucht naar avontuur of het verlangen naar een beter bestaan.

Er waren verschillende routes, en de Klondike Trail was er een van, dwars door Canada. Vanaf het laatste treinstation in het toenmalige Fort Edmonton was het nog 3000 kilometer noordwaarts. Volgens de historische registers reisden over dit pad ongeveer 1500 mannen, negen vrouwen, blijkbaar enkele kinderen (gezien een kindergrafje onderweg) en 2000 paarden. De omstandigheden van wat een twee jaar durende reis zou worden waren ongekend! Ongelukken, onervarenheid, gebrek aan informatie, ondervoeding, ziekte, uitputting, modder en insecten ‘s zomers of kou, ijs en sneeuw ’s winters eisten hun tol aan man en paard. Sommigen probeerden halverwege terug te keren en tweerichtingverkeer was rampzalig op het smalle pad. De weg lag bezaaid met karkassen van paarden. Van alle reizigers bereikten maar 160 mannen de Klondike, en geen enkele vrouw of paard. Hoe is wrang is het niet dat toen deze mannen eindelijk aankwamen er geen goud meer gevonden werd.

Maar het meest opmerkelijke vind ik dat de overlevering het niet heeft over de immense teleurstelling die deze mannen gevoeld moeten hebben bij aankomst. Integendeel, de overlevers bleken zich opvallend vredig te vestigen in een nabijgelegen stadje. Ze waren content. Het is alsof de helse tocht hen bevrijd had van de uiterlijke goudkoorts en een ander goud zich geopenbaard had. Misschien hadden ze innerlijk goud ontdekt?

Ik moest aan de oude zenmeesters denken die soms jaren gereisd hadden in erbarmelijke omstandigheden. Als Canada het land van de zen was geweest, is er grote kans dat deze goudzoekers tijdens hun tocht gelouterd en getransformeerd waren tot ware zenmeesters.

Maar zen is vrij van beperking, zowel van plaats als tijd. Daarom kan een van deze mannen best Ryokan geheten hebben en geschreven hebben: Als ik onverwacht zou sterven… Maar ik ben gespaard gebleven en ga verder met mijn leven, diepbedroefde getuige van ongekende misère.

Of Blyth: Diep lijden is diep leven…. Nirwana wordt vaak gezien als een toestand van opperste vreugde. Maar het is ook de toestand van diep verdriet. Waar het om gaat is niet de vreugde of het verdriet, maar de diepste vorm ervan.

Of Wallace Stevens: Te midden van twintig sneeuwbergen - was het enige dat bewoog - het oog van de merel.*

Waar verdwijnen de polariteiten? De voor- en afkeuren? Willen hebben of laten zijn? Wat zou je hieraan kunnen hebben?

Ik nodig je uit om met onze auteurs je licht te laten schijnen op het nut van non-dualiteit. Wat is jouw bevinding?

*Citaten uit: De Vonk en de Vlam - Zen door de Eeuwen heen, Han van den Boogaard.