De Adem van God

Leela, spel zonder spelers. Leela, het goddelijke spel. Laat ik verder spelen en ter introductie je voorstellen aan een zusje van Leela: Sophia. Leela komt uit de Hindoestaanse traditie en Sophia uit de vroegchristelijke traditie, de gnostiek, maar zussen zijn ze. Ze zijn beiden bewegelijk, speels, en hebben een vrouwelijke vorm, het levenschenkend vermogen.

Wie is dan Sophia? In de gnostische geschriften uit de eerste eeuwen van onze jaartelling word ze genoemd als godin die deel uitmaakt van de Godheid. Ze is geboren uit Diepte en Stilte en belichaamt de goddelijke Wijsheid. Ze is de reflectie van het Eeuwige licht en is de vlekkeloze spiegeling van Gods werking. Ze is Gods allereerste creatie, zijn Adem, en in haar speelse bewegelijkheid co-creëert ze samen met hem de wereld. De kwaliteiten die haar toegedicht worden zijn transcendentie, licht, waarheid en gelijkheid. Later wordt ze uit de klassieke Bijbelse verhaallijn geschreven en haar kwaliteiten verschuiven naar Jezus. Alleen in het boek van Salomo vinden we haar nog terug.

Sophia, Gods eigen adem, is het verwonderlijke moment waarop het Eeuwige Stille, het donkere Oerniets, leven ingeblazen wordt en dynamisch wordt als het levende universum. Het lijkt onmogelijk. Hoe kan het Onbeweeglijke tot beweging komen, het Tijdloze tot tijd, het Alomtegenwoordige tot het plaatselijke, het Ene veranderen in het vele, het Niets in iets? En toch gebeurt het, hier, nu, in ieder van ons en in alles, elk moment weer. “Dat Dit Zijn eigen bestaan heeft beraamt, Zijn eigen ontstaan heeft bewerkstelligd, zonder reden of oorzaak of enige hulp, uit louter niets, dat Het de vaardigheid bezit om Zichzelf aan Zijn eigen verbazingwekkende schoenveters omhoog te trekken uit de oceaan van niet-zijn - wat een succes, wat een stoutmoedigheid, wat een pracht!”, schrijft Douglas Harding.

Thomas Merton zegt in een van zijn gedichten: “Sophia is Geschenk, is Ziel, is het kostbaarste geschenk van God. Ze is door God gegeven en God zelf als Geschenk. Sophia is in alle dingen het Goddelijke Leven dat erin weerspiegeld wordt.” Atmananda merkt op in zijn Upanishads: “Ik ben puur Geluk. Alle activiteiten van zintuigen, denken en voelen hebben geluk als doel. Dus al deze activiteiten zijn een eerbetoon aan Mij.”

“Leegte is vorm en vorm is leegte,” zeggen ook de boeddhisten. Leegte en vorm zijn onscheidbaar en onafscheidelijk. Net als de adem beweegt, uitgaat en ingaat, met daartussen dat moment van verstilling, keren de zusjes Sophia en Leela ieder moment terug naar hun Oorsprong, om tegelijkertijd opnieuw geboorte te geven en het universum leven in te blazen. Het is een onbegrijpelijk, fascinerend en onmogelijk gebeuren, een levend gebeuren, hier en nu.

Terug naar het thema. Is het een spel zonder spelers? Of met spelers? Of niet zonder spelers en niet met spelers? Is het dit alles tegelijk? En wat over het spel zelf? We spelen voort in deze InZicht en wat waar is laat ik aan jou.